Uyuşmazlıklar
Ticari alacakta dava açmadan önce: arabuluculuk hangi durumda şart?
Ticari bir alacak için dava açmaya karar veren şirketin ilk durağı çoğu zaman mahkeme değil, arabulucu. Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesi, ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerinde arabulucuya başvurmayı dava şartı hâline getiriyor. 1 Eylül 2023’ten itibaren itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları da bu kapsama alındı.
Arabulucuya başvurmadan açılan dava, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddediliyor. Bu da hem zaman hem masraf kaybı anlamına geliyor.
Süre ve takvim
Arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde süreci sonuçlandırıyor. Zorunlu hâllerde bu süre en fazla iki hafta uzatılabiliyor. Arabulucuya başvurulan tarihten son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı duruyor ve hak düşürücü süreler işlemiyor.
Bu kural önemli; çünkü itirazın iptali davasında olduğu gibi kısa ve kesin sürelere bağlı taleplerde arabuluculukta geçen süre, dava açma süresinden yemiyor. Yine de sürenin nereden başladığı ve ne zaman durduğu dosyada açıkça kayıt altına alınmalı.
İlk toplantıya katılmamak
Geçerli bir mazereti olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf, sonradan açılan davada haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutuluyor ve lehine vekâlet ücretine hükmedilmiyor. Karşı tarafın katılmaması da ileride davada ileri sürülebilecek bir durum; bu nedenle davet ve katılım kayıtları saklanmalı.
Hazırlık listesi
- Faturalar, cari hesap ekstresi ve teslim belgeleri
- Sözleşme, sipariş formları ve yazışmalar
- Varsa ihtarname ve tebliğ belgeleri
- Ana alacak, faiz ve diğer kalemlerin ayrı ayrı hesabı
- Toplantıya katılacak kişinin anlaşma yetkisi
Anlaşma sağlanırsa, anlaşma belgesinin içeriği en az anlaşmanın kendisi kadar önemli. Ödeme planı, taksitlerden birinin ödenmemesi hâlinde kalan borcun muaccel olacağı, faiz ve varsa teminat açıkça yazılmalı. Böylece borçlunun ödememesi hâlinde yeniden dava açmadan icra yoluna gidilebilir.
Sonuç
Ticari arabuluculuk, belgeleri hazır olan alacaklı için hızlı bir tahsilat yolu olabiliyor. Belgesi dağınık olan alacaklı içinse süreç, yalnızca davayı birkaç hafta erteleyen bir aşamaya dönüşüyor.
Kaynaklar
Bu yayın genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir meseleye ilişkin hukuki görüş yerine geçmez.