Yapay zekâ ajanına verilen yetki nerede bitiyor?

ABD Senatörü Chris Van Hollen’ın 10 Eylül 2026’da OpenAI’a gönderdiği mektup, gelişmiş modellerin gözetimi ve güvenliği hakkında sorular yöneltiyor. Mektup bir kanun, mahkeme kararı veya kesinleşmiş ihlal tespiti değil. Buna rağmen şirketlerin yapay zekâ satın alırken sorması gereken bir soruyu görünür kılıyor: Sistem hangi işlemi, kimin yetkisiyle yapıyor?

Sözleşmede karşılığı olmalı

Bir asistanın belge özetlemesi ile müşteri kaydını değiştirmesi farklı yetkiler gerektirir. Pilot çalışmada erişilen sistemler, okunabilen alanlar, değiştirilebilen kayıtlar ve dışarı gönderilebilen bilgiler ayrı ayrı yazılmalı. Yetki genişlemesi, yalnızca ürünün yeni sürümüne geçildiği için kendiliğinden gerçekleşmemeli.

Denetim için her işlemin zamanı, hedefi, sonucu ve gerekiyorsa insan onayı izlenebilir olmalı. Modelin iç muhakemesine erişim vaadi ile gerçek işlem kayıtlarına erişim aynı şey değil. Sözleşme, elde edilemeyecek bir açıklamayı vaat etmek yerine tutulacak kayıtları tarif etmeli.

Hukuk, bilgi güvenliği ve iş birimi tek bir senaryo üzerinde çalışabilir: Ajan yanlış alıcıya belge göndermek üzereyken kim durdurabiliyor? Cevap yalnızca sağlayıcının destek ekibiyse, şirketin kendi kontrol imkânı ayrıca müzakere edilmeli.

Kaynaklar

US Senate · Van Hollen letter, 10.09.2026

https://www.vanhollen.senate.gov/imo/media/doc/91026vanhollenastraopenailetter.pdf